กรมอนามัยเดินหน้า “โรงเรียนพ่อแม่” ยกระดับการดูแลสุขภาพแม่และเด็ก สู่แนวทางระดับประเทศอย่างยั่งยืน

          วันนี้ (15 มกราคม 2569) นายแพทย์สุรัตน์ ผิวสว่าง รองผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมสุขภาพ เป็นประธานในการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อสรุปผลและจัดทำแนวทางการจัดให้บริการโรงเรียนพ่อแม่ในประเทศไทย ระหว่างวันที่ 15 – 16 มกราคม 2568 ณ โรงแรม ทีเค. พาเลซ แอนด์ คอนเวนชั่น กรุงเทพมหานคร โดยมีนางสาวฉวีวรรณ ต้นพุดซา นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการพิเศษ หัวหน้ากลุ่มอนามัยมารดา เป็นผู้กล่าวรายงาน

          มีผู้เข้าร่วมประชุมประกอบด้วยพยาบาลวิชาชีพ นักวิชาการสาธารณสุข ผู้แทนจากศูนย์อนามัยที่ 1–12 และรพ/รพ.สต ในพื้นที่นำร่อง 6 จังหวัดได้แก่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน จังหวัดพิษณุโลก จังหวัดชัยภูมิ จังหวัดฉะเชิงเทรา จังหวัดอ่างทอง และจังหวัดนราธิวาส 

          มีวัตถุประสงค์เพื่อสรุปบทเรียนการดำเนินงานโรงเรียนพ่อแม่จากพื้นที่ต้นแบบและพื้นที่เครือข่ายทั่วประเทศ รวมถึงร่วมกันกำหนดแนวทางการจัดบริการโรงเรียนพ่อแม่ให้มีความชัดเจน เป็นระบบ และสามารถขยายผลได้อย่างยั่งยืน

          แพทย์หญิงนงนุช ภัทรอนันตนพ รองอธิบดีกรมอนามัย ได้ให้ความสำคัญกับการดำเนินงานโรงเรียนพ่อแม่ เพราะเป็นกระบวนการสำคัญในการเตรียมความพร้อมให้พ่อแม่และครอบครัวมีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะที่จำเป็นในการดูแลสุขภาพมารดาและเด็กปฐมวัยอย่างรอบด้าน การดำเนินงานที่ผ่านมาแสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของบุคลากรสาธารณสุขในทุกระดับ ที่ได้พัฒนารูปแบบการดำเนินงานให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ การประชุมเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้จึงเป็นโอกาสอันดีในการรวบรวมบทเรียนจากพื้นที่ต้นแบบ เพื่อนำไปสู่การจัดทำแนวทางการให้บริการโรงเรียนพ่อแม่ที่ชัดเจน สามารถนำไปใช้ได้จริง และช่วยยกระดับคุณภาพการดูแลแม่และเด็กของประเทศไทยในระยะยาว

          แพทย์หญิงทิพา ไกรลาศ ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมสุขภาพ ให้ความเห็นในการจัดกิจกรรมโรงเรียนพ่อแม่ ถือเป็นกลไกสำคัญในการเสริมสร้างความรู้ ทักษะ และสร้างความมั่นใจให้แก่พ่อแม่และครอบครัว ในการดูแลสุขภาพของมารดาและเด็กอย่างเหมาะสม ตั้งแต่ระยะตั้งครรภ์ ระยะคลอด ระยะหลังคลอด การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ไปจนถึงการส่งเสริมพัฒนาการเด็ก ซึ่งที่ผ่านมาได้มีการดำเนินงานในหลายพื้นที่ด้วยรูปแบบที่หลากหลาย เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่และกลุ่มเป้าหมาย การประชุมครั้งนี้จึงเป็นเวทีสำคัญในการรวบรวมผลการดำเนินงาน แลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ และสังเคราะห์แนวทางที่เหมาะสมสำหรับการพัฒนาระบบโรงเรียนพ่อแม่ในระดับประเทศ

          ในวันแรกของการประชุม มีการบรรยายเรื่อง ที่มาและความสำคัญของการพัฒนาแนวทางโรงเรียนพ่อแม่ระดับประเทศ โดยผู้แทนองค์การยูนิเซฟ (UNICEF) และผู้แทนสำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย จากนั้นเป็นการนำเสนอผลการดำเนินงานกิจกรรมโรงเรียนพ่อแม่จากพื้นที่ต้นแบบ โดยผู้แทนจากศูนย์อนามัยที่ 1, 2, 4, 6, 9 และ 12 ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงรูปแบบการดำเนินงานที่หลากหลาย ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริงในพื้นที่ รวมถึงปัจจัยแห่งความสำเร็จและความท้าทายในการดำเนินงาน

          ช่วงบ่ายเป็นการแบ่งกลุ่มถอดบทเรียนการดำเนินงานโรงเรียนพ่อแม่สำหรับพื้นที่นำร่อง แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ การดำเนินงานระดับโรงพยาบาลทั่วไป ระดับโรงพยาบาลชุมชน และระดับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ วิเคราะห์ปัญหา อุปสรรค และแนวทางพัฒนาการจัดบริการให้เหมาะสมกับบริบทแต่ละระดับบริการ ก่อนนำเสนอผลการถอดบทเรียนต่อที่ประชุม

          สำหรับวันที่สองของการประชุม มีการบรรยายหัวข้อ “NEXT STEP การจัดให้บริการโรงเรียนพ่อแม่ในประเทศไทย ขั้นที่ 3” โดยนายแพทย์สุรัตน์ ผิวสว่าง รองผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมสุขภาพ ซึ่งเน้นทิศทางการพัฒนาระบบโรงเรียนพ่อแม่ในอนาคต ให้มีความเป็นมาตรฐาน เชื่อมโยงการทำงานทุกระดับ และตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ จากนั้นเป็นการอภิปรายแผนการดำเนินงานและกิจกรรมการจัดให้บริการโรงเรียนพ่อแม่ในประเทศไทย ขั้นที่ 3 ร่วมกับผู้แทนองค์การยูนิเซฟและสำนักส่งเสริมสุขภาพ เพื่อร่วมกันกำหนดแนวทางการขับเคลื่อนงานในระยะต่อไป

          การประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้นับเป็นเวทีสำคัญในการสร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งในระดับนโยบายและระดับปฏิบัติ เพื่อพัฒนาการจัดบริการโรงเรียนพ่อแม่ให้มีคุณภาพ สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ และสามารถขยายผลได้อย่างยั่งยืน อันจะส่งผลให้พ่อแม่และครอบครัวมีความรู้ ความมั่นใจ และทักษะที่เหมาะสมในการดูแลสุขภาพแม่และเด็ก ตั้งแต่เริ่มตั้งครรภ์จนเด็กเติบโตอย่างสมวัยและมีคุณภาพต่อไป